Vandaag ontmoette ik in Elsene inwoners die met hun elektrische toestellen langskwamen om te kijken wat ze er nog mee konden doen. Een broodrooster, een klein elektronisch toestel, voorwerpen die we soms in een lade bewaren met het idee dat we ze “ooit wel eens zullen sorteren”.
Deze halte van de Recupel-tournee is een goede gelegenheid om aan iets essentieels te herinneren: een elektrisch toestel hoort niet zomaar ergens terecht te komen. En vooral: we moeten niet automatisch aan “afval” denken zodra een toestel niet meer werkt.
Ik zag vandaag een mooi voorbeeld dat dit idee goed illustreert. Een inwoner had een broodrooster meegebracht waarvan ze dacht dat het stuk was. De hersteller maakte het toestel open en vond al snel de oorzaak: een klein veertje zat niet goed en verhinderde dat het mechanisme correct werkte. Een paar keer met de schroevendraaier en de broodrooster werkte weer.
Geen nieuw toestel nodig. Niet weggooien. Een kleine herstelling en het toestel kan weer verder.
Dat is goed nieuws. En dat is ook waar circulaire economie om draait: de levensduur van voorwerpen verlengen wanneer dat mogelijk is, ze hergebruiken wanneer ze nog van nut kunnen zijn en ze pas recycleren wanneer een nieuwe gebruiksfase niet meer mogelijk is.
Ook een kwestie van openbare netheid
Deze actie van Recupel herinnert ons ook aan de vele huishoudtoestellen die dagelijks op de Brusselse trottoirs terechtkomen.
Een wasmachine, koelkast of ander groot toestel hoort uiteraard niet thuis in de openbare ruimte. Maar hetzelfde geldt voor veel kleinere voorwerpen: een oude kabel, een lader, een lamp, draadloze oortjes, een e-sigaret of een klein toestel met een batterij.
Licht het op? Laadt het op? Werkt het op stroom? Dan moet je recupellen.
De juiste reflex is niet altijd vanzelfsprekend, maar er zijn oplossingen.
Koopt u bijvoorbeeld een nieuw huishoudtoestel? Denk er dan aan om de verkoper te vragen het oude toestel terug te nemen. Bij de aankoop van een gelijkaardig nieuw toestel is die terugname gratis in het kader van de terugnameplicht. U moet er alleen aan denken op het moment van de bestelling of levering.
U kunt uw toestellen ook naar de juiste inzamelkanalen brengen, bijvoorbeeld naar een Recypark, of terecht bij een inzamelpunt, een kringloopwinkel of een andere organisatie die zich met hergebruik bezighoudt.
En als een toestel nog werkt, kan het misschien worden weggegeven, verkocht of hergebruikt in plaats van meteen te worden gerecycleerd.
E-sigaretten: te vaak in de blauwe zak
E-sigaretten zijn kleine alledaagse voorwerpen waarvan we gemakkelijk vergeten dat ze een lithium-ionbatterij bevatten. Die batterij is meestal in het toestel ingebouwd en kan er niet eenvoudig uit worden gehaald.
Dat lijkt misschien onschuldig, maar een beschadigde lithium-ionbatterij kan brand veroorzaken. Wanneer een e-sigaret in het verkeerde afvalkanaal terechtkomt, kan ze tijdens de inzameling of verwerking worden geplet of beschadigd.
Dat vormt een reëel risico voor de medewerkers van Net Brussel die instaan voor de inzameling en verwerking van ons afval.
Een e-sigaret hoort dus niet thuis in de restafvalzak, de blauwe zak of bij ander verpakkingsafval. Wanneer de batterij in het toestel is ingebouwd, moet het volledige toestel via de Recupel-inzamelingsketen worden verwerkt.
Recupel, partner van Net Brussel
Recupel is een partner in deze keten, samen met Net Brussel, de gemeenten, winkels, organisaties die zich inzetten voor hergebruik en vele andere partners.
Ik wil ook graag Geoffroy Kensier, schepen van Openbare Netheid in Elsene, bedanken voor zijn aanwezigheid tijdens dit Recupel-evenement.
Netheid is een gedeelde verantwoordelijkheid. De overheid heeft daarin een belangrijke rol, net als gespecialiseerde inzamelkanalen en bedrijven. Maar ook inwoners dragen bij, door de juiste oplossing te kiezen wanneer een toestel het einde van zijn levensduur bereikt.
De Recupel-tournee toont dat die oplossingen eenvoudig en toegankelijk kunnen zijn. In Elsene konden inwoners hun toestellen gratis laten nakijken door een hersteller. En voor wie zich niet kon verplaatsen, was er in het kader van de tournee een gratis ophaling aan huis met een cargofiets.
Het doel is dus niet alleen om beter weg te gooien. Het is vooral om niet te snel weg te gooien.
Een bemoedigende ontmoeting
Deze gelegenheid bood me ook de kans om met Eric Dewaet, CEO van Recupel, van gedachten te wisselen over inzameling, herstelling, hergebruik en de uitdagingen van de circulaire economie.
Ons gesprek was bijzonder bemoedigend. Want achter de grote ambities rond circulariteit schuilen vooral heel concrete oplossingen: een toestel dat we herstellen, een voorwerp dat we opnieuw gebruiken, een grondstof die we recupereren in plaats van ze in de natuur achter te laten.
Dat is de logica die we in Brussel verder moeten ontwikkelen.
Wat kunnen we dan doen met onze oude toestellen?
Voor we iets ergens achterlaten, kunnen we ons drie vragen stellen:
- Kan het nog worden hersteld?
- Kan iemand anders het nog gebruiken?
- Als het echt aan het einde van zijn levensduur is, wat is dan het juiste inzamelkanaal?
Voor grote huishoudtoestellen kunt u terecht in een Recypark of gebruikmaken van de terugname door de verkoper bij de aankoop van een nieuw toestel. Voor kleine elektrische toestellen, kabels, laders of elektronische apparaten kunt u de Recupel-inzamelpunten gebruiken die u onder meer in doe-het-zelfzaken en gemeentelijke administraties vindt. Voor losse batterijen kunt u terecht bij Bebat.
Er zijn oplossingen. Aan ons om ze te gebruiken.
Openbare netheid betekent niet alleen afval opruimen wanneer het er ligt, maar er ook voor zorgen dat het niet op onze trottoirs terechtkomt.
Herstellen als het kan. Hergebruiken wanneer dat relevant is. Recycleren wanneer het nodig is. En altijd het juiste inzamelkanaal kiezen.
Meer informatie
- Recupel : een inzamelpunt of hersteller vinden en de beschikbare oplossingen ontdekken.
- De Recupel-tournee : informatie over de verschillende haltes en de ophaling aan huis tijdens de tournee.
- Bebat : voor losse batterijen en batterijen die afzonderlijk kunnen worden ingezameld.
- Net Brussel : sorteerinstructies en informatie over de Recyparks.