Decennialang maakte Brouwerij Atlas deel uit van het industriële landschap van Brussel. Hier werd bier gebrouwen, gewerkt en geproduceerd. In 1956 kwam er een einde aan de brouwactiviteiten. Geleidelijk verloor deze iconische plek in Anderlecht haar oorspronkelijke functie en haar uitstraling, tot ze stilaan leek te behoren tot een voorgoed afgesloten verleden.
Vandaag begint een nieuw hoofdstuk. De afgeleverde stedenbouwkundige vergunning voor de reconversie van de site zal dit erfgoed opnieuw een plaats geven in de stad. Niet louter als een getuige van het Brussel van gisteren, maar als een plek waar Brusselaars zullen kunnen wonen, studeren, werken, elkaar ontmoeten en samenkomen.
Ons erfgoed beschermen betekent ook het een toekomst geven
Brouwerij Atlas vertelt een stukje van de geschiedenis van Brussel. Die van een industriële, ondernemende stad, gebouwd op arbeid, handel en economische activiteit. De art-decotoren, de gevels en de gebouwen zijn daar vandaag nog steeds de stille getuigen van.
Maar die geschiedenis bewaren betekent niet dat we elk gebouw onder een stolp moeten plaatsen, alsof het beste eerbetoon dat we eraan kunnen brengen erin bestaat er niets meer aan te veranderen.
Een gebouw dat geen functie meer heeft, in verval raakt en waarvan de deuren gesloten blijven, verliest uiteindelijk zijn plaats in het stadsleven. Door het daarentegen een nieuwe bestemming te geven, zorgen we ervoor dat het blijft bestaan, zichtbaar blijft en opnieuw deel uitmaakt van het dagelijkse leven van de volgende generaties.
Dat is precies wat het project Atlas beoogt. De erfgoedelementen die de identiteit van de site bepalen, worden behouden en opgewaardeerd. Tegelijkertijd worden de bestaande gebouwen gerenoveerd, getransformeerd en aangevuld om plaats te bieden aan nieuwe functies.
Een voormalige brouwerij die opnieuw deel wordt van de wijk
Deze stedenbouwkundige vergunning maakt van een voormalige industriële site niet zomaar een woonproject: ze draagt bij aan de heropleving van een hele wijk.
Het project omvat 78 woningen, 91 studentenkamers, kantoorruimtes en voorzieningen van collectief belang, waaronder ruimtes voor buurtgerichte activiteiten. Daarnaast wordt ook de binnenterreinruimte landschappelijk heringericht, met de aanplanting van 27 nieuwe bomen.
Deze site, die lange tijd op zichzelf gericht was, zal zo opnieuw aansluiting vinden bij haar omgeving en een actieve rol kunnen spelen in het dagelijkse leven van de wijk.
Een bibliotheek, ruimtes voor collectieve activiteiten en ontmoetingsplaatsen: het zijn functies die verder gaan dan de behoeften van de toekomstige bewoners alleen. Ze dragen bij aan nieuwe contacten, meer dynamiek en een nieuwe invulling voor een stukje stad dat daar nood aan had.
Dat is ook wat kwaliteitsvolle stedenbouw inhoudt. Het gaat niet alleen om het aantal gebouwde vierkante meters of de gecreëerde woningen, maar ook om de meerwaarde die een project voor zijn omgeving creëert, de manier waarop het zich in een wijk integreert en de concrete bijdrage die het levert aan de levenskwaliteit van de mensen die er vandaag al wonen.
Brussel moet iedereen die de stad vooruithelpt ondersteunen
We hebben nood aan woningen, collectieve voorzieningen, economische activiteiten en nieuwe plekken om te leven en elkaar te ontmoeten. We hebben ook investeerders, ondernemers, architecten en projectontwikkelaars nodig die de stad vooruit willen helpen en ervoor kiezen om hun energie en middelen in Brussel te investeren.
Dat betekent uiteraard niet dat alles zomaar aanvaard moet worden. Integendeel, we moeten veeleisend blijven op het vlak van architecturale kwaliteit, de integratie in de wijk, het respect voor het erfgoed en de levenskwaliteit.
Maar wanneer die ambitie aanwezig is, wanneer een project goed doordacht is en een echte meerwaarde voor de stad wil creëren, is het onze taak om het te begeleiden en ervoor te zorgen dat het gerealiseerd kan worden.
Dat is de vertrouwensrelatie die ik tussen de overheid en iedereen die mee aan Brussel bouwt, wil versterken. Een administratie die een duidelijk kader biedt, adviseert, begeleidt en kwaliteitsvolle projecten de kans geeft om werkelijkheid te worden.
De aflevering van de vergunning voor Brouwerij Atlas is daar een mooi voorbeeld van. Ze toont aan dat de stedenbouwkundige vereisten, de bescherming van ons erfgoed en de behoeften van een stad in ontwikkeling perfect met elkaar verzoend kunnen worden.
Brussel laten evolueren zonder zijn ziel te verliezen
Brouwerij Atlas zal binnenkort een nieuw verhaal te vertellen hebben. Dat van industrieel erfgoed dat opnieuw een functie krijgt, van een site die zich opnieuw openstelt voor haar wijk en van een project dat mee tegemoetkomt aan de behoeften van de Brusselaars.
Ons erfgoed is geen erfenis die we zomaar moeten bewaren. Het is een rijkdom die we levend moeten houden en doorgeven aan de volgende generaties.