In een uitzonderlijke budgettaire context, gekenmerkt door meer dan 600 dagen zonder volwaardige begroting en een gewestschuld die in vijf jaar tijd verdrievoudigd is, is de begroting die vandaag in het Brussels Parlement wordt voorgesteld er een van verantwoordelijkheid en herstel.
De doelstelling is duidelijk: uit de voorlopige twaalfden stappen, de financiële geloofwaardigheid van het Gewest duurzaam herstellen en de continuïteit van de openbare diensten garanderen.
De Regering heeft een duidelijke keuze gemaakt: de belastingen voor de Brusselaars niet verhogen. De inspanning ligt daarom in de eerste plaats bij het beheersen van de uitgaven, een betere prioritering van de investeringen en een strikter beheer van de publieke middelen. Zo wordt bijna 80% van de budgettaire inspanning aan de uitgavenzijde gerealiseerd.
Deze begroting zet een duidelijke koers uit: een geleidelijke terugkeer naar financiële houdbaarheid, een noodzakelijke voorwaarde om het Gewest opnieuw beleidsruimte te geven.
Stedenbouw: projecten vrijmaken en investeringen heractiveren
Het stedenbouwkundig beleid gaat een fase van grondige hervorming in. Tegenover een systeem dat complex, traag en weinig leesbaar is geworden, ligt de prioriteit bij administratieve vereenvoudiging en efficiëntie.
Op korte termijn zullen “quick wins” de werking van de administratie meteen verbeteren: harmonisering van praktijken, het schrappen van onnodige termijnen en meer voorspelbaarheid voor projectdragers.
Op middellange termijn wordt een structurele hervorming doorgevoerd via de herziening van het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (CoBAT). Het doel is duidelijk: een eenvoudiger, sneller en juridisch robuuster kader creëren, onder meer via:
- een verkorting van de doorlooptijden voor vergunningen (6 maanden voor standaarddossiers),
- de integratie van milieuvergunningen in één enkele procedure.
De oprichting van Brussel Urbanisme, voortgekomen uit de fusie van verschillende administraties, is daarbij een centrale hefboom. Dit zal toelaten om expertises te bundelen, overlappingen te verminderen en één aanspreekpunt te bieden voor burgers en investeerders.
Deze vereenvoudiging is geen doel op zich: ze moet investeringen opnieuw op gang brengen en de woningproductie ondersteunen. In een context van hoge druk op de vastgoedmarkt is het essentieel om de private sector te beschouwen als een partner in de stedelijke ontwikkeling. Snellere vergunningen betekenen meer bouwen, een vlottere markt en een beperking van de prijsstijgingen.
Tegelijk wordt de territoriale planning versterkt, met een strategische visie richting 2030 en een hervorming van het Gewestelijk Bestemmingsplan (GBP), om een coherente, duidelijke en ondernemingsvriendelijke ontwikkeling te garanderen.
Energie: een pragmatische, efficiënte en haalbare transitie
De energietransitie vormt een centrale pijler van het gewestelijk beleid. De doelstelling is ambitieus: de uitstoot tegen 2030 met 47% verminderen en tegen 2050 klimaatneutraliteit bereiken.
Om dit te realiseren kiest het Gewest voor een pragmatische aanpak, op het kruispunt van stedenbouw, planning en energiebeleid.
De prioriteiten zijn duidelijk:
- Huishoudens beschermen : bijna 28% van de Brusselse huishoudens bevindt zich in energiearmoede. Het sociaal vangnet wordt behouden om een eerlijke toegang tot energie te garanderen.
- Slim investeren : het Warm-Koudplan en de gebiedsgerichte aanpak maken het mogelijk om te focussen op de meest relevante infrastructuren, zoals warmtenetten, en inefficiënte uitgaven te vermijden.
- Lokale initiatieven ondersteunen : energiegemeenschappen en het delen van energie worden gestimuleerd door administratieve drempels weg te nemen en burgerinitiatieven te ondersteunen.
- Instrumenten moderniseren : de ontwikkeling van één energieprestatie-instrument (EPB) zal de kwaliteit, transparantie en efficiëntie van renovatiebeleid verbeteren.
- Elektrificatie voorbereiden : het project Electrify.brussels wordt uitgerold in samenwerking met de netbeheerders, voor een realistische en gecontroleerde uitbouw.
De rode draad is eenvoudig: investeren waar het zinvol is, aankondigingseffecten vermijden en ervoor zorgen dat elke euro een reële impact heeft.
Netheid: meer efficiëntie, meer resultaten
Openbare netheid is een concrete prioriteit voor de Brusselaars. De uitdaging is duidelijk: de dienstverlening verbeteren zonder de uitgaven ondoordacht te verhogen.
De strategie steunt op operationele efficiëntie, opgebouwd rond vier pijlers:
1. Inzameling afstemmen op het gebruik
De Brusselse situatie verplicht ons om beter te werken,
- met aangepaste ophaalfrequenties
- en een versterkte inzameling van organisch afval.
Deze hervorming maakt het mogelijk om ongeveer 65 voltijdse equivalenten te heroriënteren naar zichtbare taken zoals reiniging en de strijd tegen sluikstorten.
2. Oplossingen op maat van het terrein
Een budget van 4 miljoen euro wordt ingezet voor de ontwikkeling van inzamelpunten, prioritair in dichtbevolkte wijken waar de nood het grootst is.
3. Controle en reactievermogen versterken
Efficiënte netheid vraagt zichtbare actie. Versterkte controles en snelle interventieteams zullen helpen om overlast en inbreuken beter aan te pakken.
4. Afval valoriseren als grondstof
De ontwikkeling van een biomethanisatieketen tegen 2027 zal organisch afval beter valoriseren en de kosten op lange termijn verlagen.
Er gaat ook bijzondere aandacht naar human resources. In een context van vele vertrekkers wordt een gerichte afwijking op de aanwervingsstop verdedigd om de operationele capaciteit van de instelling te behouden.
Tot slot evolueert het netheidsbeleid naar een resultaatgerichte aanpak, gebaseerd op objectieve indicatoren en technologische tools om de vooruitgang concreet te meten.
Eén duidelijke lijn: efficiëntie, verantwoordelijkheid en resultaten
Via stedenbouw, energie en netheid komt één rode draad naar voren: de overheidsactie heroriënteren op haar kerntaken, de efficiëntie verhogen en zorgen voor een strikt gebruik van middelen.
Deze begroting is een noodbudget, maar vooral een begroting van herstel en actie. Ze heeft tot doel het Gewest opnieuw op een duurzame koers te zetten, het vertrouwen te herstellen en de voorwaarden te creëren voor een duurzame economische en stedelijke ontwikkeling.
Alleen zo kan Brussel zich vol vertrouwen op de toekomst richten.